Bioboeren doen meer met minder

10.05.2017
Bioboer Kvl © Kobe Van Looveren

Minister Joke Schauvliege doet enkele opvallende uitspraken over biologische landbouwbedrijven in Knack die de toets aan de realiteit niet doorstaan. Praktijk en studie bewijzen immers dat biobedrijven veerkrachtig en duurzaam zijn. En dat hebben ze niet te danken aan een overvloed aan subsidies.


Uit een gesprek met haar in het weekblad Knack (10/05/2017) wordt duidelijk dat onze minister van Landbouw Joke Schauvliege er geen graten in ziet dat familiale landbouwbedrijven verdwijnen. Tussen de lijnen pleit ze voor een landbouwsector die bestaat uit zeer grote, gespecialiseerde productie-entiteiten die grondstoffen leveren voor de voedingsindustrie en weinig mensen tewerkstellen. Moet een minister van Landbouw dan geen minister zijn van alle landbouwbedrijven, groot en klein?

BioForum Vlaanderen, de belangenorganisatie van de biosector, ziet dat toch anders. Zowel in eigen land als in onze buurlanden delen de gangbare boeren flink in de klappen. Het beleid dat boeren jarenlang gestimuleerd heeft om te specialiseren en te groeien, blijkt niet te werken. Hoeveel landbouwers met een groot bedrijf en een grote berg schulden staan vandaag aan de rand van de afgrond?

Duurzaam landbouwmodel

Uit zowel praktijk als onderzoek blijkt dat landbouwbedrijven op mensenmaat, gefinancierd door de eigen familiale middelen en met een gediversifieerd aanbod, garant staan voor het meest duurzame landbouwmodel. Veel biologische en agro-ecologische bedrijven bewijzen dag na dag dat de sleutel voor een rendabel bedrijf niet zit in het opdrijven van de productie en het verhogen van de investeringen, maar in het leveren van een divers aanbod kwaliteitsproducten. Veerkracht is wat we nodig hebben in de bedrijven.

BioForum pleit bewust voor meer boeren in plaats van minder, voor meer tewerkstelling in de landbouw in plaats van minder, voor correcte prijzen voor landbouwproducten zonder dat de consument daarvoor gepluimd moet worden. Dat het kan, bewijst bio elke dag.

Toch willen we ook de uitspraken van Schauvliege niet uit de weg gaan. Niets is wat het lijkt.

OMZET IS NIET GELIJK AAN INKOMEN

  • Schauvliege stelt dat kleine boeren onvoldoende inkomen genereren en suggereert dat het inkomen van de boer recht evenredig omhoog gaat met de grootte van het bedrijf.

Deze gesuggereerde relatie tussen inkomen en omzet klopt niet. Dat bevestigen zowel onderzoekers als boeren zelf. Kleine landbouwbedrijven zijn perfect in staat om een goed inkomen te realiseren. Net zoals in de gangbare sector hangt veel af van de deelsector (groente? fruit? melk? vlees?) waarin de boer actief is, van zijn investeringen, zijn afzetkanalen en zijn management. Schauvliege slaat de nagel op de kop door goed management te beklemtonen. De omvang van een landbouwbedrijf heeft daar echter niets mee te maken.

BIO VERGT GEEN 60% VAN JE BUDGET

  • Schauvliege beweert dat wie biologisch eet, 60% van zijn inkomen aan voeding moet besteden in plaats van 20%.

Volgens de officiële Vlaamse statistieken besteden Vlaamse huishoudens vandaag zo’n 13% van hun budget aan voeding. Biologische voeding is voor de consument bij aankoop weliswaar vaak iets duurder, maar zeker niet drie keer zo duur als niet-biologisch. En dan hebben we het nog niet over de verborgen kosten van gangbare landbouw, die op een andere manier aan de consument wordt doorgerekend.

BIO IS NIET DE GROTE SLOKOP VAN SUBSIDIES

  • Schauvliege suggereert dat biologische boeren veel meer gesubsidieerd worden dan gangbare en stelt dat gangbare boeren enkel subsidies ontvangen voor extra diensten aan de maatschappij, zoals dierenrechten en milieu.

In de realiteit zit het huidige subsidiesysteem zo in elkaar dat gangbare boeren wel degelijk steun ontvangen zonder extra diensten te moeten leveren. Dat terwijl biologische boeren op verschillende steunmaatregelen die voor gangbare boeren wél toegankelijk zijn dan weer geen aanspraak kunnen maken. Twee voorbeelden:

  1. Alle boeren, gangbaar en biologisch, ontvangen steun gerelateerd aan de grootte van het bedrijf. Een groot bedrijf ontvangt meer steun, een klein bedrijf minder. Dat betekent dus minder steun voor de vaak kleinere biobedrijven.
  2. Boeren, gangbaar en biologisch, kunnen voor investeringen een beroep doen op steun van het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds. Wie slim investeert in tweedehandsmateriaal of relatief kleinschalig werkt, kan echter geen aanspraak maken op deze steun. In de praktijk gaan er grote sommen naar zeer grote bedrijven, zoals gangbare varkensstallen.

Anders gesteld, het is een fabeltje dat bioboeren meer gesubsidieerd zouden worden. Maar dat houdt ons niet tegen om het landbouwmodel dat we voor ogen hebben, dagelijks in de praktijk om te zetten.

5 redenen om bio te kiezen

Lekker puur

Groenten uit volle grond, dieren die vrij naar buiten kunnen, brood dat de tijd krijgt om te rijzen. Biologische producten zijn puur en vol van smaak. Ze bekoren door hun kwaliteit en authenticiteit. Dat proef je!

Gezond genieten

Biologische producten zijn de vrucht van een zorgvuldig proces dat start bij een vruchtbare bodem of een gezond dier. Bij de verwerking van biovoeding zijn enkel een beperkt aantal natuurlijke additieven en toepassingen toegelaten. Zo leidt bio tot producten met een zuivere samenstelling en hoge voedingswaarde.

Goed voor het milieu

Met vruchtwisseling, natuurlijke bemesting en biologische bestrijding zorgt de bioboer voor een veerkrachtig ecosysteem dat ons allemaal ten goede komt: proper grondwater, bescherming tegen overstroming, tegengaan van klimaatverandering, natuurlijke beheersing van plagen… Bio gebruikt geen kunstmest, chemische pesticiden of ggo’s.

Vriendelijk voor dieren

Biologische dieren eten voedzaam biologisch voer en krijgen de tijd om te groeien in een ruime zonverlichte stal waar ze vrij naar buiten kunnen. Een biologische veeteler kiest zijn rassen zorgvuldig om het gebruik van geneesmiddelen maximaal te beperken. De dieren - en consumenten - varen er wel bij.

100% toekomst

Een agro-ecologische aanpak biedt ons de beste garantie om de wereld te voeden, zonder de draagkracht van de aarde te overschrijden. Wie bio kiest, streeft naar een toekomst met tevreden boeren, rijke oogsten en gezonde mensen. Vandaag en morgen, voor iedereen.