Eieren

Productfoto Eieren

Eet jij 's ochtends ook graag een eitje bij je ontbijt? Met een bio-eitje maak je een diervriendelijke keuze.


Diervriendelijke eieren

Veel mensen willen zo diervriendelijk mogelijk eieren kopen, maar weten niet altijd goed wat dat inhoudt. Zo komen heel wat eieren voor verwerkte producten uit legbatterijen, waarbij kippen in kleine kooitjes zitten. In 2012 werden legbatterijen als dusdanig (kooien van 550 cm2) verboden en kwamen er verrijkte kooien. Die zijn nauwelijks 750 cm2 en herbergen 3 tot 5 hennen. Volgens critici is dit systeem dus nauwelijks een vooruitgang te noemen.

Ook scharreleieren zijn niet per se diervriendelijk. Zo komen veel zgn. 'scharrelkippen' tijdens hun leven nooit buiten.

Hoe weet je zeker of een ei biologisch is? Op eieren die je in de winkel kan kopen staat een code gestempeld. Die code begint met een cijfer van 0 tot 3:

  • 0 staat voor een bio-ei
  • 1 betekent een ei van vrije uitloop
  • 2 is een scharrelei
  • 3 is een kooiei.

Na het cijfer krijg je een code van het land van herkomst (BE voor België) en tot slot het registratienummer van de producent.

Digitaal Productinfo Draft3 Ei © Bio Mijn Natuur - foto Wout Hendrickx en Debby De Mangelaere - layout Debby Vervoort

Hoe doet de biologische legkippenhouder het?

De biologische productie is wettelijk beschermd en in normen vastgelegd. Elke producent wordt streng en onafhankelijk gecontroleerd, minstens één keer per jaar.

Bij het produceren van eitjes, staat het welzijn van de legkip op de eerste plaats. Een kip is een bosdier en scharrelt. Bio wil het natuurlijk gedrag van dieren zoveel mogelijk bewaren en speelt dus daar op. In bio is de kip niet louter een broedmachine.

Dat betekent onder andere aandacht voor het juiste voer, een natuurlijk dag-nachtritme en genoeg leefruimte voor de kippen.

Geen stresskippen

Kippen zijn erg stressgevoelig. Het is dus geen slim idee om ze met veel op een te kleine ruimte bij elkaar te zetten. In bio is het aantal legkippen beperkt tot 3.000 per groep stal, met maximaal 6 kippen per grondruimte van 1 m2 en een minimale zitstok van 18 cm per kip.

In de stal ligt er vers stro, zodat ze hun natuurlijke scharrelgedrag kunnen uiten en worden er ook luzernebalen aangereikt ter verstrooiing. Zitstokken op verschillende niveaus gunnen elke kip haar plekje.

In de stal moet daglicht zijn. Dat mag aangevuld worden met kunstlicht, maximaal 16u per etmaal. De biologische legkip krijgt minstens 8 uur nachtrust per etmaal.

Daglicht helpt om de weerstand van de kippen op te bouwen, het maakt de dieren actiever: ze zijn meer met het strooisel bezig en minder angstig. Daglicht in de stal heeft ook een invloed op de productie.

Buitenloop

Vrij kunnen rondlopen is voor een kip erg belangrijk. Biologische legkippen moeten ten minste één derde van hun leven vrij naar buiten kunnen. Daartoe moet de boer een buitenruimte voorzien met minimaal 4 m2 per kip (max. 2500 kippen per ha) én moet hij elke dag vanaf ten laatste 11u ’s morgens tot zonsondergang de luiken van de stal naar de buitenruimte open zetten.

Buiten moet er genoeg begroeiing zijn (struiken, bomen, gras, kruiden) zodat de kippen zich kunnen bezighouden. Tegelijkertijd moet een kip kunnen schuilen tegen de zon.

Het aantal kippen per oppervlakte beperken heeft trouwens nog een voordeel: zo produceert de veehouder niet te veel mest, iets wat in de landbouw een groot probleem is.

Sophie Nuytten Taemhoeve bio eieren kippen © Sophie Nuytten op bioboerderij De Taemhoeve

Hongerig naar meer

Voor kippen is eten een van de belangrijkste bezigheden. De hele dag zitten ze te pikken. Het is dus belangrijk dat er ook genoeg voeder- en drinkbakken zijn, zodat er voor elke kip genoeg is.

Wat de kippen te eten krijgen, bepaalt de kwaliteit en samenstelling van het ei. Dat verschil is aantoonbaar, want stoffen in het eigeel verraden of de kip biologisch voer kreeg. Of het nu maïs, granen of een ander gewas is: al het voer wordt biologisch geteeld, dus zonder gebruik van kunstmest, pesticiden of ggo's.

Bovendien moet 20% van het voer uit de regio komen. De wetgeving houdt de term regio wel vaag. In het ene land houdt een regio op bij de landsgrenzen, terwijl het andere land heel Europa als één regio ziet.

Op dit moment (maart 2016) is er een tekort aan biologisch voer en dus krijgen biologische kippen soms aanvullend niet-biologisch voer, met een beperking tot maximum 5 procent van het volledige jaarrantsoen van de kip. Hierop wordt streng gecontroleerd. Deze uitzondering in de wetgeving valt weg in 2017.

Sophie Nuytten Taemhoeve bio eieren kippen © Sophie Nuytten op bioboerderij De Taemhoeve

En als de kip ziek is?

Een ruime stal, een buitenloop, gezond voer, daglicht… al deze aspecten van de legkippenhouderij kan je zien als preventieve gezondheidszorg. Bovendien kijken biopluimveehouders de laatste jaren vaker naar kippenrassen die robuust genoeg zijn.

Daarbovenop voegen sommige kippenhouders kruiden toe aan het voer om hun kippen gezond te houden en weerbaarder te maken tegen ziektes.

Wordt een kip toch ziek, dan wordt de biologische veehouder gestimuleerd om de voorkeur te geven aan fytotherapeutische producten, homeopathie of spoorelementen, vitaminen of mineralen. Wanneer een veehouder een klassiek geneesmiddel toedient, moet hij dit melden aan de controleorganisatie vooraleer hij de eieren als bio op de markt brengt

Om zeker te zijn dat er geen eieren met reststoffen van geneesmiddelen in de winkel belanden, moeten bioboeren een wachttermijn respecteren voor ze de eieren weer als biologisch mogen verkopen. Die wachttermijn is dubbel zo lang als in de gangbare landbouw. De precieze wachttermijnen verschillen per geneesmiddel en staan vermeld op het etiket.

Aanbod

De meeste biologische eieren worden bij de pluimveehouder gestempeld om fraude tegen te gaan. Daarnaa gaan ze naar pakstations. Die sorteren ze en leveren ze dan via de groothandels aan verwerkers, biowinkels en supermarkten.

Weetjes

  • Om een te bleke dooier te vermijden, voegen ze in de gangbare landbouw soms kleurstof toe aan het voer, meer bepaald cantaxanthine (E161g). In bio is dat soort misleidende oplossingen niet toegelaten. Genoeg maïs in het rantsoen geeft hetzelfde effect.
  • Kippen gaan soms uit verveling bij elkaar verenpikken. Dat kan gevaarlijk zijn en soms zelfs leiden tot kannibalisme. Om dit te vermijden worden in de gangbare landbouw snavels gekapt. In bio komt dit alleen bij hoge uitzondering voor: een bioboer moet dit ook aanvragen bij zijn controle-organisatie. Liever wordt dit soort problemen voorkomen door de dieren genoeg ruimte en bezigheid te geven.
  • Bijna zeven op tien mensen kopen regelmatig bio-eieren. Bio-eieren zijn met 11% marktaandeel het sterkst groeiende segment.
  • Uit een studie van het Louis bolk-instituut blijkt dat kippen die biologische voeding kregen over een beter werkend immuunsysteem beschikken.
  • Brekerijen zijn zowel in de biologische als gangbare landbouw een oplossing voor 2e keus eieren (te groot, te klein, met een barst in, een vreemde vorm, te dunne schaal, vuil (bloed, mest, ..), overproductie enz...).
  • Kooieieren worden enkel nog gebruikt voor verwerkte producten zoals koekjes. De normen voor kooien zijn wel strenger geworden, maar kooi-eieren van buiten Europa die niet aan de normen voldoen mogen gewoon geïmporteerd worden. Omdat bioproducten alleen met biologische ingrediënten gemaakt mogen worden, kan je er van op aan dat dat in bio niet het geval is.
  Gangbaar Biologisch
Stalruimte Maximum 9 kippen per m2. Minstens 15 centimeter zitstok per dier. Maximum 6 kippen per m2. Minstens 18 centimeter zitstok per dier.
Buitenloop legkip Geen normen beschikbaar. Buitenloop niet verplicht. Buitenruimte van 4 m2 per kip.
Samenstelling voer Geen normen bekend 95 % grondstoffen van biologische herkomst. Voer bestaat uit tarwe, gerst, maïs, tarwegries, zonnepitschilfers, erwten, luzerne en maisvoermeel. Geen producten van dierlijke oorsprong (diermeel en dierlijk vet) toegestaan. Ook kleurstoffen zijn niet toegestaan.

5 redenen om bio te kiezen

Lekker puur

Groenten uit volle grond, dieren die vrij naar buiten kunnen, brood dat de tijd krijgt om te rijzen. Biologische producten zijn puur en vol van smaak. Ze bekoren door hun kwaliteit en authenticiteit. Dat proef je!

Gezond genieten

Biologische producten zijn de vrucht van een zorgvuldig proces dat start bij een vruchtbare bodem of een gezond dier. Bij de verwerking van biovoeding zijn enkel een beperkt aantal natuurlijke additieven en toepassingen toegelaten. Zo leidt bio tot producten met een zuivere samenstelling en hoge voedingswaarde.

Goed voor het milieu

Met vruchtwisseling, natuurlijke bemesting en biologische bestrijding zorgt de bioboer voor een veerkrachtig ecosysteem dat ons allemaal ten goede komt: proper grondwater, bescherming tegen overstroming, tegengaan van klimaatverandering, natuurlijke beheersing van plagen… Bio gebruikt geen kunstmest, chemische pesticiden of ggo’s.

Vriendelijk voor dieren

Biologische dieren eten voedzaam biologisch voer en krijgen de tijd om te groeien in een ruime zonverlichte stal waar ze vrij naar buiten kunnen. Een biologische veeteler kiest zijn rassen zorgvuldig om het gebruik van geneesmiddelen maximaal te beperken. De dieren - en consumenten - varen er wel bij.

100% toekomst

Een agro-ecologische aanpak biedt ons de beste garantie om de wereld te voeden, zonder de draagkracht van de aarde te overschrijden. Wie bio kiest, streeft naar een toekomst met tevreden boeren, rijke oogsten en gezonde mensen. Vandaag en morgen, voor iedereen.