Welke gewasbeschermingsmiddelen zijn toegelaten in de biologische landbouw?

Er wordt wel eens gesuggereerd dat een bioboer ‘andere’ of zelfs ‘straffere’ middelen dan een gangbare boer mag gebruiken. Dat is een loopje met de waarheid. Ontdek hier de wettelijke bepalingen voor wat gewasbeschermingsmiddelen betreft die een bioboer moet naleven. 

Ben je nog mee? 

Je komt op deze pagina verschillende technische termen tegen als ‘biologische bestrijding’, ‘gewasbeschermingsmiddel’ of ‘actieve stof’. Om goed te begrijpen wat met deze termen wordt bedoeld, lees je ook de FAQ 'Terminologie gewasbescherming'.

Beter voorkomen dan genezen

Gewasbeschermingsmiddelen (of pesticiden in de volksmond) zijn alle middelen die een boer mag gebruiken voor het beschermen van zijn oogst. Deze middelen beschermen de gewassen (groente, fruit, granen) tegen schimmels, insecten en ziekte en ze bestrijden onkruid. 

In de gangbare landbouw gaat men ervan uit dat gewasbeschermingsmiddelen nodig zijn om de oogst te verzekeren, de boer een inkomen te bezorgen en de wereld te voeden. In de biologische landbouw gaat men ervan uit dat gewasbeschermingsmiddelen zo veel mogelijk vermeden en beperkt moeten worden en dat het op termijn, mits onderzoek, mogelijk moet zijn om alle middelen te schrappen.

Actieve stoffen: 30 in bio, 500 in gangbaar

  • In de gangbare landbouw zijn veel meer gewasbeschermingsmiddelen toegelaten dan in de biologische landbouw: een 500-tal actieve stoffen hebben een markttoelating in Europa voor de gangbare teelt en slechts een 30-tal actieve stoffen hebben een markttoelating in Europa voor de biologische teelt. Anders gezegd: slechts zo’n 6% van de toegelaten middelen in gangbaar is ook toegelaten in bio.
  • In de gangbare landbouw geldt geen a priori verbod voor een bepaald type middel.
  • Alle middelen die in de biologische landbouw zijn toegelaten, zijn ook toegelaten in de gangbare landbouw. Omgekeerd geldt dat uiteraard niet: slechts een klein deel van wat toegelaten is in gangbaar is ook toegelaten in bio. 
Fruitbedrijf Van Eykeren © Kobe Van Looveren

Wat zegt de biowetgeving? 

  • In de biologische landbouw zijn geen gewasbeschermingsmiddelen tegen onkruid toegelaten. Er zijn wel een aantal gewasbeschermingsmiddelen toegelaten om schimmels, insecten en ziekte te bestrijden.
  • In principe zijn in de biologische landbouw enkel gewasbeschermingsmiddelen toegelaten waarvan de actieve stof afkomstig is van plantaardige, dierlijke, microbiële of minerale oorsprong. Uitzonderlijk kan een chemisch-gesynthetiseerde actieve stof toegelaten worden: zo zijn er momenteel 2 chemisch-gesynthetiseerde middelen erkend, deltametrin en lambdacyhalotrin, beide bestemd als lokmiddel ter bestrijding van de olijfvlieg en de middellandse-zeevlieg in olijfboomgaarden. Deze middelen mogen enkel gebruikt worden in vallen en komen dus niet in het milieu terecht. Ze komen evenmin in contact met de eetbare delen van de plant.  
  • Alle gewasbeschermingsmiddelen moeten een Europese procedure doorlopen alvorens ze toegelaten worden. Dat geldt dus logischerwijs voor zowel middelen bestemd voor de gangbare als voor de biologische landbouw. Sommige landen zijn strenger dan Europa en verbieden bepaalde gewasbescherming, ondanks de toelating van Europa. Zo is in Nederland koper niet toegelaten als schimmelbestrijdend middel en in België wel. 
  • Het is niet zo dat elk biologisch gewasbeschermingsmiddel automatisch toegelaten is in de biologische landbouw. De biologische wetgeving heeft een beperkte lijst met toegelaten middelen voor bio opgesteld. Wat daar niet opstaat, mag niet gebruikt worden. 
  • Het is evenmin zo dat een bedrijf dat biologische bestrijding toepast per definitie een biologisch landbouwbedrijf is. Ook gangbare bedrijven kunnen deze techniek gebruiken, maar beantwoorden daarom nog niet aan de vele extra normen waaraan een biobedrijf wel moet voldoen. Omgekeerd is biologische bestrijding geen voorwaarde om gecertificeerd biologisch te werken, maar veel biobedrijven met fruit en serreteelt passen deze techniek wel toe. 

5 redenen om bio te kiezen

Lekker puur

Groenten uit volle grond, dieren die vrij naar buiten kunnen, brood dat de tijd krijgt om te rijzen. Biologische producten zijn puur en vol van smaak. Ze bekoren door hun kwaliteit en authenticiteit. Dat proef je!

Gezond genieten

Biologische producten zijn de vrucht van een zorgvuldig proces dat start bij een vruchtbare bodem of een gezond dier. Bij de verwerking van biovoeding zijn enkel een beperkt aantal additieven en toepassingen toegelaten. Zo leidt bio tot producten met een zuivere samenstelling en hoge voedingswaarde.

Goed voor het milieu

Met vruchtwisseling, natuurlijke bemesting en biologische bestrijding zorgt de bioboer voor een veerkrachtig ecosysteem dat ons allemaal ten goede komt: proper grondwater, bescherming tegen overstroming, tegengaan van klimaatverandering, natuurlijke beheersing van plagen… Bio gebruikt geen kunstmest, geen gewasbescherming van chemisch-synthetische oorsprong en geen ggo’s.

Vriendelijk voor dieren

Biologische dieren eten voedzaam biologisch voer en krijgen de tijd om te groeien in een ruime zonverlichte stal waar ze vrij naar buiten kunnen. Een biologische veeteler kiest zijn rassen zorgvuldig om het gebruik van geneesmiddelen maximaal te beperken. De dieren - en consumenten - varen er wel bij.

100% toekomst

Een agro-ecologische aanpak biedt ons de beste garantie om de wereld te voeden, zonder de draagkracht van de aarde te overschrijden. Wie bio kiest, streeft naar een toekomst met tevreden boeren, rijke oogsten en gezonde mensen. Vandaag en morgen, voor iedereen.