Amerikaanse literatuurstudie toont vooral gebrek aan bewijs

04.09.2012
Schermafbeelding 2012 09 06 Om 17 00 30 © KVL/ Creative Nature

'Biologisch voedsel niet gezonder', was in diverse Nederlandse en Vlaamse media te lezen. De berichtgeving gaat over een Amerikaanse literatuurstudie van Stanford University waarbij een groot aantal eerdere onderzoeken vergeleken is. Het gaat dus niet om nieuwe feiten. Waar sommige krantenberichten nogal kort door de bocht gingen, zijn de onderzoekers van Stanford zelf zeer genuanceerd en terughoudend over de uitkomsten van hun studie.


Wat is de conclusie dan wel? “Geen deugdelijke uitspraak kan je doen zonder de consumenten zelf te onderzoeken." Het gaat namelijk over het effect op de gezondheid van mensen. Nu loopt het nog uit op een welles-nietes verhaal, want de ene studie zal de andere tegenspreken over gehalte aan positieve stoffen. We kunnen nog geen uitspraken doen over gezondheid. Het meten van inhoudsstoffen zegt ook weinig over gezondheid in de volle zin van het woord. Van de 223 gebruikte studies zijn er slechts drie die op mensen getest zijn en klinisch meetbare resultaten publiceren. De wetenschap staat in de kinderschoenen op vlak van gezondheid meten, dat moeten we erkennen. Daarom zijn wij zelf erg voorzichtig met bio ‘gezonder’ noemen. Het kan meer van de ene of de andere stof bevatten, maar dat is maar één factor in een complex web van factoren die gezondheid bepalen.” De vijf belangrijke meerwaarden van bio blijven evenwel overeind,” concludeert BioForum, de koepelorganisatie van de Vlaamse biosector.

Wat is de conclusie nog? “Biovoeding is meer dan tomaten en komkommers. Heel jammer dat verwerkte voeding amper of geen rol speelt in wetenschappelijk onderzoek. Met biologische verwerkte voeding verminder je sterk het risico op inname van chemische additieven,” stelt BioForum.

De NOS, de krant De Morgen en Gazet van Antwerpen vonden eerdere berichten kennelijk ook te ongenuanceerd en bekeken de studie nader. BioForum citeert de onderzoekers: "De onderzoekers waarschuwen nadrukkelijk dat hun studie veel beperkingen kent. Ze wijzen erop dat de geanalyseerde onderzoeken elkaar tegenspreken, dat het om een beperkt aantal onderzoeken gaat en dat er mogelijk vertekeningen van de onderzoeksresultaten in de publicaties zitten."

Je zou het ook als volgt kunnen formuleren: Er is door de onderzoekers van Stanford niet aangetoond dat biologisch nauwelijks gezonder is; er is aangetoond dat er geen onderzoek is dat bewijst dat biologisch gezonder is ("Little evidence of health benefits"). En daarmee ligt de vraag nog altijd open.

Verder halen de onderzoekers van Stanford wel positieve zaken aan: "…consumption of organic foods can reduce the risk of pesticide exposure". Vrij vertaald: het consumeren van biologisch voedsel kan het risico verminderen op blootstelling aan residuen van bestrijdingsmiddelen. Dit is een gegeven waar niet lichtzinnig overheen gestapt kan worden. In 2008 bleek bijvoorbeeld uit een studie van de Universiteit van Zuid-Denemarken en de Harvard School of Public Health dat veel gewasbeschermingsmiddelen, die in de EU worden toegepast, schade kunnen toebrengen aan de hersengroei van foetussen en jonge kinderen. "De schade die de middelen aan de hersenen kunnen toebrengen wordt niet automatisch opgenomen in het testen van de middelen", zegt Harvard-onderzoeker Philippe Grandjean. “Residu’s van chemische pesticiden zijn wettelijk genormeerd, maar er wordt nooit gekeken naar het gecombineerde effect van al deze kleine dosissen bij elkaar,” zegt BioForum. Test Aankoop en de Liga Tegen Kanker wezen recent ook op het gevaar dat we het gecombineerde effect niet meten.

In juni 2009 is een overzichtsrapport Voedselkwaliteit, veiligheid en gezondheid van biologische producten gepubliceerd door LBI en RIKILT, dat een overzicht geeft van de meest actuele literatuur. Dit levert een heldere opsomming van geconstateerde verschillen, inclusief een mate van zekerheid. Hier vindt u een samenvatting van de belangrijkste conclusies: Biologisch en gezondheid.

Dit bericht is een samenvoeging van berichten van BioForum Vlaanderen, Bionext en het Louis Bolk Instituut.

Extra informatie

http://www.louisbolk.org/nl/onderzoek/gezondheidszorg-en-voeding/voeding/biologisch-gezonder/

http://www.louisbolk.org/nl/onderzoek/gezondheidszorg-en-voeding/voeding/koala-onderzoek/

http://www.louisbolk.org/news/114/160/Biologisch-dynamische-melk-gezonder/

5 redenen om bio te kiezen

Lekker puur

Groenten uit volle grond, dieren die vrij naar buiten kunnen, brood dat de tijd krijgt om te rijzen. Biologische producten zijn puur en vol van smaak. Ze bekoren door hun kwaliteit en authenticiteit. Dat proef je!

Gezond genieten

Biologische producten zijn de vrucht van een zorgvuldig proces dat start bij een vruchtbare bodem of een gezond dier. Bij de verwerking van biovoeding zijn enkel een beperkt aantal additieven en toepassingen toegelaten. Zo leidt bio tot producten met een zuivere samenstelling en hoge voedingswaarde.

Goed voor het milieu

Met vruchtwisseling, natuurlijke bemesting en biologische bestrijding zorgt de bioboer voor een veerkrachtig ecosysteem dat ons allemaal ten goede komt: proper grondwater, bescherming tegen overstroming, tegengaan van klimaatverandering, natuurlijke beheersing van plagen… Bio gebruikt geen kunstmest, geen gewasbescherming van chemisch-synthetische oorsprong en geen ggo’s.

Vriendelijk voor dieren

Biologische dieren eten voedzaam biologisch voer en krijgen de tijd om te groeien in een ruime zonverlichte stal waar ze vrij naar buiten kunnen. Een biologische veeteler kiest zijn rassen zorgvuldig om het gebruik van geneesmiddelen maximaal te beperken. De dieren - en consumenten - varen er wel bij.

100% toekomst

Een agro-ecologische aanpak biedt ons de beste garantie om de wereld te voeden, zonder de draagkracht van de aarde te overschrijden. Wie bio kiest, streeft naar een toekomst met tevreden boeren, rijke oogsten en gezonde mensen. Vandaag en morgen, voor iedereen.