Efficiënte landbouw is nog geen duurzame landbouw

06.08.2013
Schermafbeelding 2013 08 06 Om 09 42 46 © Annelijn Steenbruggen
Koe van bioboerderij Het Bolhuis

Opinie Kurt Sannen biologisch vleeshouder en voorzitter van BioForum Vlaanderen, verschenen in De Standaard


Een duurzaam en veerkrachtig landbouwsysteem kijkt naar het geheel

De aan de biefstuk gewijde aflevering van de reeks Van Boer tot Bord maakt opnieuw pijnlijk duidelijk dat de agro-industriële vleesindustrie boeren dwingt in een onduurzaam streven naar efficiëntie waarbij elke kilo voer biefstuk moet opbrengen. Koeien fokken die zo dik zijn dat hun moeder hen niet gebaard krijgt, wordt onnatuurlijk maar efficiënt genoemd. Ook de ontwikkeling van zogenaamd ‘kweekvlees’ lijkt een efficiënt antwoord op de uitdagingen van vandaag. En efficiëntie wordt meteen gelijkgesteld met duurzaam, maar is dit wel zo?

Het Belgisch witblauw ras is een ‘efficiënt’ vleesrund geworden. Dit dier heeft maximale voedselconversie en zou dus minder methaan- en andere uitstoot per kilo vlees geven. Daarmee krijg je helaas ook een rund dat enkel met een ingrijpende en dure keizersnede een kalf op de wereld kan zetten. Het fokbeleid was te eenzijdig gericht op de kilo’s, zodat men genetische gebreken, verminderde vruchtbaarheid en gebrek aan robuustheid er nu maar bij neemt. Onlogisch, want deze kenmerken zijn ook belangrijk voor de bedrijfseconomie. Laat staan dat in dit verhaal nog aandacht is voor dierenwelzijn. Streven naar efficiëntie zonder besef van grenzen of ecologische draagkracht, brengt ons geen millimeter dichter bij duurzaamheid. Milieusociologen spreken over het ‘rebound effect’: de voordelen van verhoogde efficiëntie spelen we kwijt doordat we in totaal nog meer gaan produceren.

"De boer, het milieu, de dieren en de consument, alle zijn ze verliezers in de agro-industrie."

Kijk eens goed rond in het agro-industriële landschap, of dat nu rundvee, varkens of pluimvee is, je ziet vooral verliezers. Wie wint nog bij dit systeem? Niet de boer, want hij moet in dit systeem hoge risico’s nemen om mee te kunnen, en toch verdient hij maar de helft van de gemiddelde loontrekkende. Niet het milieu, want behalve vervuiling krijgt het milieu nog energieverspillende transporten van voeder en vleesexport, methaangassen en mestoverschot over zich heen. Niet de landbouwdieren, want met 30% minder rassen verliezen we genetische veerkracht die we nodig hebben in een onvoorspelbare wereld. De dieren leiden een onnatuurlijk bestaan. Niet de consument, want de kwaliteit van het vlees op hun bord gaat achteruit.

Veerkracht

In een agro-ecologisch landbouwsysteem vervalt de onstopbare drang naar wat we nu ‘efficiënt’ noemen. Agro-ecologie vertrekt vanuit ‘veerkracht’. Hoewel de economische productie op deze manier wat lager lijkt, krijg je met veerkracht een sterker systeem dat meerdere functies tegelijk vervult en dat langer kan blijven duren. Van nature eet een koe geen maïs, noch soja uit Brazilië, maar gras. Handig, want mensen kunnen geen gras verteren. De meerderheid van de landbouwgrond in de wereld (68,7 %) is enkel geschikt als graasgronden voor vee (FAO, 2010). Zonder veeteelt zou hier geen menselijke voeding kunnen geproduceerd worden.

Minder verspilling, meer cyclus. Minder verliezers, meer toekomst. Minder vlees, maar vlees van hogere kwaliteit eten. Daar winnen de dieren bij, het milieu, de boeren, én de consumenten met hun gezondheid en hun portemonnee. En dat wereldwijd. Agro-ecologie is geen sprookje maar een reële optie.

Bron: De Standaard

Lorem ipsum

5 redenen om bio te kiezen

Lekker puur

Groenten uit volle grond, dieren die vrij naar buiten kunnen, brood dat de tijd krijgt om te rijzen. Biologische producten zijn puur en vol van smaak. Ze bekoren door hun kwaliteit en authenticiteit. Dat proef je!

Gezond genieten

Biologische producten zijn de vrucht van een zorgvuldig proces dat start bij een vruchtbare bodem of een gezond dier. Bij de verwerking van biovoeding zijn enkel een beperkt aantal additieven en toepassingen toegelaten. Zo leidt bio tot producten met een zuivere samenstelling en hoge voedingswaarde.

Goed voor het milieu

Met vruchtwisseling, natuurlijke bemesting en biologische bestrijding zorgt de bioboer voor een veerkrachtig ecosysteem dat ons allemaal ten goede komt: proper grondwater, bescherming tegen overstroming, tegengaan van klimaatverandering, natuurlijke beheersing van plagen… Bio gebruikt geen kunstmest, geen gewasbescherming van chemisch-synthetische oorsprong en geen ggo’s.

Vriendelijk voor dieren

Biologische dieren eten voedzaam biologisch voer en krijgen de tijd om te groeien in een ruime zonverlichte stal waar ze vrij naar buiten kunnen. Een biologische veeteler kiest zijn rassen zorgvuldig om het gebruik van geneesmiddelen maximaal te beperken. De dieren - en consumenten - varen er wel bij.

100% toekomst

Een agro-ecologische aanpak biedt ons de beste garantie om de wereld te voeden, zonder de draagkracht van de aarde te overschrijden. Wie bio kiest, streeft naar een toekomst met tevreden boeren, rijke oogsten en gezonde mensen. Vandaag en morgen, voor iedereen.